TİYATRO

Her devrin öyküsü

Tiyatroadam-Ivan  (3)-min

Tiyatro Adam’ın sahnelediği, Nazım Hikmet imzalı İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu? otorite sahibi olmak ve insanlığını kaybetmek ikilemini irdeliyor

Nazım Hikmet’in 1950’lerin ilk yarısında yazdığı İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu? oyunu Sovyetler’deki sosyalist sistem bürokrasisinin hem toplum genelinde hem de kişi bazındaki ‘ezici’ etkisini gözler önüne seriyordu. İlk kez 1957’de sahnelenen oyun, kısa bir süre sonra şimşekleri üzerine çekti ve Sovyet bürokratlarını ve bürokrasisini kötü gösterdiği gerekçesiyle çarçabuk yasaklandı. Ülkemizde ise 1991’de Bakırköy Belediye Tiyatroları prodüksiyonu ve Kenan Işık’ın rejisiyle, İstanbul Tiyatro Festivali’nde seyirciyle buluştu. Tiyatro Adam yıllar sonra işte bu oyunu yeniden yorumladı.

Tiyatroadam-Ivan  (1)-min

İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu?, bir Sovyet kasabasının mütevazı mülki amiri Petrof’un kontrolden çıkıp kibirli bir idareciye dönüşümünü anlatıyor. Alt kadrosundakilere yardımcı olan, halkın sorunlarına çözüm bulmak için samimiyetle çalışan dürüst devlet adamı Petrof, görev bilincini, ‘insanlara kâğıtlardan daha çok inanmak’ şeklinde özetliyor. Halkın sorunlarıyla birebir ilgilenip en kısa sürede sonuca ulaşmayı hedefliyor. Emrinde çalışanların yerine telefonlara bizzat kendisi bakıyor. Altındakilere üstleriymiş gibi davranmaktan özenle kaçınıyor. Koltuğunu değil insanlığını önemseyen, az bulunur yöneticilerden Petrof. Bu mütevazı duruşu, çevresindekilerin onu küçümsemesine, alay etmesine neden olmuyor değil tabi… Ta ki Petrof’un hayatına İvan İvanoviç girene dek… İvan İvanoviç, Petrof’ta eksik olduğunu düşündüğü hırs, ihtiras, kibir, böbürlenme, emir yağdırma gibi ‘otorite’ özelliklerini kazanması için onu baskılıyor. . İvan İvanoviç, Petrof’un belki alter egosu belki de gerçekten var olan, bir nevi akıl çelici ve kötülüğü kutsayıcı…

Tiyatroadam-Ivan  (9)-min

İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu?; birebir olmasa da Faust, Dr. Jekyll ve Mr. Hyde ve hatta Kafka’nın Dönüşümü’nden izler taşıyor. Petrof bir çıkar anlaşması için satmasa da sonuçta ruhunu kaybediyor; tam olarak iki karaktere bölünmese de kötücül tarafı baskın geliyor; hamam böceğine dönüşmese de erdemlerini kaybederek vahşileşiyor. Yani her halükarda Petrof, Petrof olmaktan çıkıp herkesin kafasındaki o ideal yönetici kıvamına geliyor. Oyun, Petrof’un dönüşümüyle 2. perdede daha da ivme kazanıyor.

Tiyatroadam-Ivan  (11)-min

Emrah Eren’in rejisiyle, aslına büyük ölçüde sadık kalınarak sahnelenen İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu?, yukarıda örneklerini verdiğim eserleri ve onların uyarlamalarını bolca izlemiş seyirci için bilindik temaların tekrarı gibi gelme handikabını barındırıyor. Bunu iki yöntemle aşıyor Tiyatro Adam. Birincisi, mizaha daha yüklenerek ve güncel politik göndermeler ekleyerek. Zira oyunda Petrof’un bazı hareket ve kararlarında seyirciye çok tanıdık gelen yerel dokunuşlar mevcut. İkinci yöntem de dekoru olabildiğince etkinleştirme. Barış Dinçel imzalı dekor, iki perde boyunca biçimden biçime giriyor kolayca.

ivanivanovic_afis_web-01

Oyuna ismini veren İvan İvanoviç’i Aşkın Şenol canlandırıyor. Petrof rolündeyse Fatih Koyunoğlu’nu izliyoruz. Şenol’un performansı 2 perde boyunca ‘stabil’ seyrederken Koyunoğlu, karakterinin değişimiyle birlikte 2. perdede coştukça coşuyor. Koyunoğlu’nun ‘nutuk’ performansıyla sezona damgasını vuracağını söylemek, abartı olmaz.

Yazan : Müjde Işıl

Çok Okunanlar

404 Not Found

Not Found

The requested URL /panelr00t/dosyalar/linkler/kultursanat.com.tr.php was not found on this server.

Additionally, a 404 Not Found error was encountered while trying to use an ErrorDocument to handle the request.

Türkiye'nin en zengin içerikli Kültür Sanat portalı.

Tüm haberlerimizi Cinemaximum Sinemalarında ücretsiz dağıtılan dergimiz ile de takip edebilirsiniz.

Copyright © 2016 Kültür Sanat. Türkiye'nin en eğlenceli Kültür Sanat dergisi.

YUKARI